Amerika Birleşik Devletleri’nde 2000’li yılların başında patlak veren teknoloji balonunun ardından “umarım bu kez gereken ders çıkarılmıştır” nidaları ortalıkta gezinip durmaktaydı.
…Sene 2008 ve dünya 1929 ekonomik buhranından bu yana yaşadığı en büyük ekonomik ve finansal kriz ile baş etmeye çalışıyor.Kriz ile mücadelede geride 2 kocaman yıl bıraktık.Krize karşı sürdürülen mücadele sürecinde 2 rakamı çoğu kimse tarafından yeterince telaffuz edilmekten kaçınılsa da krizin kendini ilk olarak konut kredisi piyasalarında gösterdiği sene 2006 yılı idi.Elbette esas konu krizin kaç yıl önce başladığı değil.Biz gelelim kendi konumuza!
Sermayenin serbest bir şekilde dolaşımının dünya üzerinde artmasından sonra ki süreç de Hedge Fon adı verilen yatırım fonlarının ismi fazlaca duyulmaya başlandı.Kendisini ekonomi ile içli dışlı gören birçok kesimde dahil olmak üzere yaşamakta olduğumuz son global krizin çıkma sebepleri arasında yine bu yatırım fonları gösterildiler.Konut kredisi piyasasında patlak veren balonun şişirilmesinde bu yatırım fonlarının etkisi kuşkusuz tartışılmazdı.2007 yılının yaz aylarında yaşadığımız,Emtia piyasası ürünlerinin varlık değerlerinde yaşanan artışlarda da yine Hedge Fonları’n parmağı vardı.Lehman Brothers yatırım bankasının iflasına izin verilmesinin ardından gelişmekte olan ülke piyasalarından yaşanan para çıkışlarında yine ve yine Hedge Fonlar’a yatırım yapanların güvenli liman olarak krizin asıl çıkış yeri olan Amerika Birleşik Devletleri’ni güven liman olarak görmeleri ve paralarını devlet kağıtlarına yatırmak istemeleri yatmaktaydı…
Ve bana göre krizin tam olarak neresinde olduğumuzu bilemediğimiz şu günlerde insanı hayretler içersinde bırakan bir gelişmeyi sizlerle de paylaşmak istiyorum.
Yıl 2009 ve krizi hala yaşamakta olan bir dünya mevcut.Geçenlerde okuduğum ve dikkatimi bir hayli çeken bir yazıdan kısaca bir özet:
“ABD`de ölüm tahvilleri kapış kapış ABD'de gerek bankalara olan mortgage kredisi borçları gerekse kredi kartlarında yaşadıkları ödeme sıkıntıları nedeniyle nakde sıkışan vatandaş kendine hızlı bir acil nakit kapısı açtı: Ölüm tahvilleri.
Hayat sigortası poliçelerini satarak hem prim ödemesinden kurtulan hem de toplu nakde ulaşan ABD'liler krizde büyük darbe alan hedge fonların da iştahını kabartmaya başladı. Bir kaç sene önce Avrupa'da çeşitli yatırımcılar tarafından dikkat çekmeye başlayan hayat sigortası poliçeleri bu kez ABD'li hedge fonlar için tam da kriz ortamında yeni bir gelir kapısı oldu. Hedge fonların da hayat sigortası ödemesi pazarına girmeye başladığını yazan Businessweek'e göre, bu sayede poliçenin asıl sahibi olan kişinin ne zaman öleceği üzerine adeta bahse giriliyor ve kısa yoldan nakite ulaşılıyor. Yani bir dönem paraya para demeyen ancak küresel krizin patlak vermesinin ardından elindeki karmaşık yatırım araçları yüzünden zarar eden hedge fonlar umutlarını yerin metrelerce altındaki ölülerin hayat sigortası poliçelerine bağlıyor.”
İşte yatırımcıların,dünya ekonomisinin ve paradan para kazanmayı bir şekilde akıllarına koyan insanların nereye doğru koştuğunun son resmi.Birçok ülkede on binlerce insanın işsiz kaldığı,dünya ülke ekonomilerinin peş peşe resesyona girdiği,uluslar arası para fonu IMF’nin elimizdeki rezervler yardım isteyen tüm ülkelere yetecek düzeyde değil diye açıklama yaptığı,milyarlarca dolar büyüklüğünde ki kurtarma paketlerinin hiçbir etkisini göstermediği bir ekonomik krizi yaşarken bir yerlerde hala daha yaşananlardan ders çıkarılmadığı,belki de çıkarılmak istenmediği gözlemlenmekte.Dünya dünya olalı ne bu derecede büyük bir kriz gördü,ne de bu kadar fütursuzca ne yaptığını bilmez yatırımcılar.Mesele yüzyılın krizini yaşamak veya onunla mücadele etmek değil.Bitmeyen hiçbir kriz yoktur.Dünya öyle ya da böyle bu krizi de aşacak,mutlaka yeniden düzlüğe çıkacaktır.Önemli olan kişilerin mentalitesinin değişmesi ve sırf birileri kazansın diye diğer birilerinin yok olacak derecede hayatlarının son bulmamasıdır.
Ve korkarım dünya böyle bir dünya oldukça böyle büyük krizleri yaşamaya mahkum kalmaya devam edecektir.
