Hindistan Merkez Bankası'nın 53 yaşındaki Başkanı Raghuram Rajan, 3 yıllık ilk döneminin ardından bankadaki görevine devam etmeyeceğini 18 haziran günü kamuoyu ile paylaştı. IMF'nin eski başekonomisti Rajan'a para politikalarının ve merkez bankalarının siyasi erkler karşısında popülizme yenildiği 2008 krizi sonrası dönemde enflasyon ile mücadeleyi ve reformların gerekliliğini yeniden bizlere hatırlattığı için büyük bir teşekkür borçluyuz.
Rajan'ın eylül 2013 tarihinde başlayan merkez bankası görevi 3 yıl sonra kendisi tarafından alınan bir karar ile son buldu. Böylece Başkan, 90'lı yılların ardından banka içerisindeki görevine ikinci dönemde devam etmeyen ilk isim oldu. Hindistan'da siyasi kesim tarafından sert eleştirilere maruz kalan Rajan, ülke dışında küresel iktisadın önemli isimleri ve kurumları tarafından büyük bir övgü ve saygı ile anılıyor.
2013 ylında göreve geldiğinde enflasyonu kısa vade içerisinde yenerek başarılı olmanın ana şartını IMF kökenli olması nedeniyle ortodoks para politikaları uygulamak olarak belirten Rajan, büyümeden feragat ederek enflasyonist baskıları def etmenin yolun sonunda kendiliğinden gelecek büyüme ivmesi ve yabancı fon akışının oluşacak güvene dayalı ülke içerisine hareketini tüm dünya para otoritelerine bir kez daha ispatlamış oldu. 2012 yılında 12 aylık ortalama enflasyonun %9.37 olduğu ülkede 2013 yılı rakamı %9.85, 2014 yılı %6.71 ve 2015 yılı ise %4.91 ortalama seviyeler ile sonlandı. 3 yıllık döneminin ilk aylarında politika faiz oranını %7.25'ten 2014 ocak ayında %8'e kadar yükselterek sıkı para politikası duruşu sergileyen Başkan, "Kırılgan 5'li" olarak tanımlanan Fed'in faiz artırım sürecinden en fazla olumsuz etkilenmesi beklenen ülkeler arasında bulunan Hindistan'ı güvenli bir şekilde ile fırtınalı süreçten çıkarmayı başardı. Görev süresi boyunca politika faiz oranında 75 baz puan artışa giden Raghuram Rajan, nisan 2016 itibarıyla aynı dönem içerisinde 150 baz puan indirim yaparak nette görevi devraldığı güne kıyasla 75 baz puan aşağıda bir politika faizi ile çantasını toparlamaya hazırlanıyor. Bu resim dahi bizlere sıkı para politikası ve enflasyon ile mücadelenin hatırlandığı ülkelerde başarının orta ve uzun vadede nasıl da altın tepsi içerisinde politikacılara sunulmuş bir siyasi başarı nedeni olduğunu anlamamıza yeterli olmaktadır sanırım. Ancak söz konusu durum Hindistan'da da yeterli görülmedi ve sıklıkla reform çağrısı yapması nedeniyle Rajan, siyasi kanadın sert ve acımasız eleştirilerine karşı savunmasız kaldı. Saygın iktisatçı döneminde ülkenin ortalama büyüme performansı 2014-2015 yılları arasında yıllık %7.2 düzeyinde gerçekleşti. Anlamak açısından kolaylık sağlaması amacıyla tekrar belirtmek gerekirse; enflasyon ile mücadele kapsamında uygulanan sıkı para politikalarının meyveleri, orta ve uzun vadede büyümenin katma değerli bir şekilde gerçekleşmesine imkan tanıyabiliyormuş.
Ülke para birimi reel efektif kur olarak 2014-2015 yılları arasında kontrollü bir şekilde %6.1 değer kaybederken, aynı dönem içerisinde Brezilya reali %7.7, Endonezya rupisi %6.4, Türk lirası %8.3 ve Güney Afrika randı ise %5.5 değer kaybı sergiledi. Söz konusu "kırılgan 5'li" üyeleri arasında para birimi zayıflarken büyüme oranı en yüksek ülke ilginçtir (!) Hindistan oldu.
Rajan'a iktisadi gerçekleri acımasız siyasetçiler karşısında dünya kamuoyuna yeniden hatırlattığı için kocaman bir teşekkür borçluyuz. Değerli Başkan, iyi ki 3 yıl önce Hindistan'da dönemin siyasetçileri tarafından bir kurtarıcı olarak görülerek göreve getirildin ve bizler de seni geç de olsa tanıma şansına sahip olduk. Ve yine iyi ki bugünün siyasetçilerine karşı kendini ve ekibini ezdirmedin ve göreve devam etmedin.
Saygı duyulan bir yönetici, siyasetçi, iktisatçı ya da ünvanı her ne ise onu olmak çok kolay bir yoldan geçmiyor. Başarılı yapılan her iş ilk etapta eleştiriliyor ve kolay olarak ifade ediliyor. Sonuç? Aynı dönem içerisinde Merkez Bankası'nın eski başkanı Eedem Başçı'nın maruz kaldığı eleştiriler ve para politikasında atılması gereken adımların nasıl ertelendiğini düşünün. Evet, tam da onlardan bahsetmeye çalışıyorum.
Raghuram Rajan, 2016 eylül dönemi itibarıyla akademik hayatına geri dönüyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder